ไฟตกไฟกระชาก คืออะไร? อันตรายกับอุปกรณ์ไฟฟ้าแค่ไหน

ปัญหา ไฟตก และ ไฟกระชาก เป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้บ่อยในบ้าน อาคาร และโรงงาน แม้มองไม่เห็นด้วยตาเปล่า แต่สามารถทำให้อุปกรณ์ไฟฟ้าเสียหาย ลดอายุการใช้งาน หรือทำให้ระบบไฟทำงานผิดปกติได้โดยไม่รู้ตัว

ไฟตก (Voltage Drop) คืออะไร?

ไฟตก คือภาวะที่แรงดันไฟฟ้าลดลงต่ำกว่าค่าปกติชั่วคราวหรือเป็นช่วง ๆ ทำให้อุปกรณ์บางชนิดทำงานได้ไม่เต็มประสิทธิภาพ เช่น มอเตอร์หมุนช้าลง แอร์ทำงานหนักขึ้น หรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์รีสตาร์ทเอง

• อาการที่พบบ่อย: ไฟหรี่ แอร์ไม่เย็น มอเตอร์เสียงดัง อุปกรณ์รีสตาร์ท
• ผลกระทบ: อุปกรณ์ร้อนขึ้น กินไฟมากขึ้น อายุการใช้งานสั้นลง

ไฟกระชาก (Power Surge) คืออะไร?

ไฟกระชาก คือภาวะที่แรงดันไฟพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงเวลาสั้น ๆ มักเกิดจากฟ้าผ่า การสวิตช์โหลดขนาดใหญ่ หรือความผิดปกติของระบบจ่ายไฟ ภาวะนี้อันตรายต่ออุปกรณ์ที่มีแผงวงจร เช่น ทีวี คอมพิวเตอร์ เราเตอร์ กล้องวงจร

• อาการที่พบบ่อย: อะแดปเตอร์ไหม้ เครื่องไม่ติด บอร์ดเสีย
• ผลกระทบ: ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์เสียหายแบบฉับพลัน

ตารางเปรียบเทียบ ไฟตก vs ไฟกระชาก

สาเหตุหลักที่ทำให้เกิดไฟตกไฟกระชาก

วิธีป้องกันแบบง่าย ๆ ที่ทำได้จริง

1. ตรวจจุดต่อและขันแน่น ภายในตู้ไฟ/เมน/เต้ารับ (โดยช่างผู้เชี่ยวชาญ)
2. แยกวงจรโหลดหนัก เช่น แอร์ ปั๊มน้ำ เครื่องทำน้ำอุ่น แยกเบรกเกอร์เฉพาะ
3. เลือกขนาดสายไฟให้เหมาะสม โดยเฉพาะเส้นที่เดินไกล
4. ติดตั้งอุปกรณ์กันไฟกระชาก (SPD) ที่ตู้เมน/ตู้ย่อยตามความเหมาะสม
5. ทำระบบสายดินให้ถูกต้อง เพื่อให้ระบบป้องกันทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)